(Partner) geweld binnen relaties

(Vertaling, Geert iZZa Gent, 18/6/2005)

 

INHOUD

> Inleiding

> Drug gerelateerd geweld binnen relaties

> Geweld nooit aanvaarden

> Hulp inroepen voor jezelf en eventuele kinderen

> Zelfzorg voor partners en kinderen

 

Inleiding

Geweld is een algemene term om acties te beschrijven die verwonding of schade bij mensen, dieren, of niet-levende voorwerpen veroorzaken of bedoeld zijn om te veroorzaken. Geweld wordt vaak geassocieerd met agressie. Er zijn hoofdzakelijk twee soorten geweld: willekeurig geweld, dat kleinschalige, willekeurige handelingen zijn, en gecoördineerd geweld, dat acties beschrijft die gesanctioneerd worden uitgevoerd of door groepen, zoals politieoptreden, oorlog en terrorisme.
Bepaalde vormen van geweld zijn sociaal en juridisch gesanctioneerd. Verschillende maatschappijen passen verschillende normen met betrekking tot goedgekeurde en niet-goedgekeurde vormen van geweld toe. Soms wordt het geweld dat niet door de normen wordt goedgekeurd door de maatschappij wreed genoemd.
Het geweld kan unilateraal zijn, terwijl een vechtreactie minstens verdediging impliceert.
Volgens de Duitse socioloog Max Weber is een monopolie op het gebruik van geweld één van de definiërende kenmerken van de staat. De psycholoog James W. Prescott voerde studies uit over de oorzaak van geweld in de antropologische betekenis.

Partner- en familiegeweld
In de Belgische krant De Morgen zijn de volgende cijfers gepubliceerd met betrekking tot slagen en verwondingen binnen de familie:

2000: 18.239 gevallen (waarvan 7084 tussen partners of ex-partners, 654 tegen de ouders en 560 geweld door ouders tegen kinderen jonger dan 16)
2004: 21.073 gevallen (waarvan 10.137 tussen partners of ex-partners, 793 tegen de ouders en 735 geweld door ouders tegen kinderen jonger dan 16)

Mogelijke redenen voor het toenemen van het aantal (gemelde) gevallen van partnergeweld:

  • economische situatie: jobverlies en werkloosheid
  • toenemende tijdsdruk als beide ouders gaan werken
  • gemakkelijker aangifte doen

Het grootste risico op geweld door de ex-partner loopt men op het het moment dat de scheiding wordt aangevraagd en de ex-partner niet klaar is om zijn partner en kinderen te laten gaan

In een Nederlandse steekproef in dienst van de Dienst preventie, jeugdbescherming en reclassering van de het Nederlandse ministerie van Justitie worden volgende aanleidingen genoemd als oorzaak van geweld :

· Eigen aan het karakter van de dader (31 %)
· Conflict (19 %)
· Geen duidelijke reden (16 %)
· Alcohol of drugs (16%)
· Psychische problemen (15 %)
· Hij of zij dacht dat het normaal was (14%)
· Onbekend (5 %)
· Overige (17 %)

Bron(nen)

 

Drug gerelateerd geweld binnen relaties

tekst: SOS Nuchterheid vzw - Referentie: PS_ 05_01_2007_v01


Laten we vooreerst duidelijk zijn: geweld binnen relaties is een gegeven dat niet uitsluitend voorkomt binnen die relaties waarin minstens één of meerdere personen verslaafd of middelafhankelijk gedrag vertonen. Zo is het onjuist te stellen dat partnergeweld haast steeds veroorzaakt wordt door hoofdzakelijk mannelijke ((alcohol)verslaafde)) partners.

Ook vrouwen vertonen soms gewelddadig gedrag ten opzichte van partner en of kinderen. Recente persberichten maken ook melding van toenemende geweldpleging door kinderen naar de ouders toe. Gelukkig zijn niet alle verslaafden gewelddadig in hun bestaan en een hoop verslaafden worden eerder passief en verlangen enkel een soort van schijnrust die enkel te vinden blijkt in middelmisbruik.

Het is bekend dat stoffen zoals alcohol remmingen wegneemt, en verschillende vormen van controleverlies kan veroorzaken.
Ondermeer de zelfcontrole en zelfbeheersing kunnen mogelijks ernstig verstoord worden door gebruik van alcohol en of andere drugs.
Grensverleggend gedrag beperkt zich overigens niet noodzakelijk of uitsluitend tot het aanwenden van geweld.
Financiële uitspattingen, algemene roekeloosheid en onverantwoord (rij)gedrag,  seksueel grensverleggend gedrag…enz. zijn andere vormen van grensverleggend gedrag die mogelijks gecombineerd voorkomen.
Mensen die verslaafd zijn aan alcohol en of andere harddrugs hebben vaak te kampen met “automatisch grensverleggend gedrag”.

Vanuit het gegeven dat ze door de respectievelijke partners en of gezinsleden aangesproken worden op hun verslaving, en de daaruit voortvloeiende gevolgen, reageren ze mogelijks (zeer) geprikkeld. Dikwijls is de persoonlijke frustratie omtrent de persoonlijke verslaving oorzaak van gevoelens van onmacht en innerlijke woede. De innerlijke, en steeds weer verbroken, persoonlijk beloften om het misbruik te matigen of te stoppen leiden dikwijls, en op termijn, tot hopeloosheid. Herhaald herval, en gevoelens van machteloosheid kunnen vroeg of laat uitbarstingen van woede tot gevolg hebben.

In dit stadium (hopeloosheid) ondergaat men de verslaving en worden kwellende gedachten rond de verslaving en de hopeloosheid onderdrukt door toenemend misbruik om de innerlijke onrust en frustratie te onderdrukken.
Middelafhankelijke personen die sterk geïsoleerd leven (alleen) en minder of niet op hun misbruik worden aangesproken omdat ze “alleen” overleven vertonen vaak minder agressief gedrag naar de omgeving toe dan zij die in familiaal verband  overleven.

We gebruiken met opzet de term overleven als we die levensvorm bedoelen waarin “verslaafden”zich bevinden die niet of nauwelijks schijnen te functioneren zonder alcohol of ander harddruggebruik. Het soort overleven dat de gemiddelde middelafhankelijke binnen een relatie hanteert houdt in dat de wederzijdse positieve stimuli, die binnen normale (partner)relaties normaal verwacht mogen worden, sterk onderuit gehaald worden. De wederzijdse belangstelling neemt af, de wrevel omtrent gedrag en de gevolgen nemen toe en de resultante is dikwijls de feitelijke stopzetting van de relatie.

Dikwijls zijn relaties al jaren opgeblazen door de middelafhankelijke component van de relatie terwijl de niet verlaafde partner nog steeds al zijn of haar energie steekt in wanhopige pogingen om de relatie alsnog te redden. Uiteindelijk resten voor beide partijen enkel nog frustraties en gevoelens van onmacht en worden depressies vaak gesignaleerd.

Het valt anderzijds wel sterk op dat vooral alcohol verslaafde mannen (verbaal) agressief uit de hoek komen tijdens cafébezoek, feestjes enz. Dikwijls ontwikkelt zich een soort van zelfbevestiging die publiek vertoont wordt en door weinig of geen enkele remming belemmerd wordt. Sommigen menen ook dat ze een bepaalde status hoog te houden hebben en dat ze door agressief en dominant ten tonele te verschijnen alle mogelijke kritiek bij voorbaat de mond snoeren. Publieke spot, uitdagend verbaal gedrag, regelrecht ruzie zoeken en opgekropte frustratie(s) liggen vaak aan de basis van veel uit de hand lopende (café)ruzies.

Uiteraard gaan deze mensen daardoor juist geregeld op de vuist en zijn ze bij thuiskomst vaak  nog agressiever. Niet zelden komt dat omdat ze publiekelijk de deur zijn gewezen of erger nog het onderspit hebben gedolven en thuis niet die verbaal en fysiek sterkere tegenstander te duchten hebben.

Wanneer die “liefhebbende” partner dan ook nog is gezien wordt als een belemmering die stelselmatig de “overleving middels verslaving” aan de kaak stelt, en de gevolgen onder de neus wrijft, dan is dat veelal aanleiding tot minstens verbaal geruzie dat niet zelden kan uitlopen in fysiek geweld. Vernedering, slaan, schoppen, trekken en duwen, seksuele intimidatie, pesten bedreigen, roepen en tieren, verwijten en stuk maken… Allemaal vormen van verbaal en fysiek geweld…

Dreigementen en ultimatums van partners aan de verslaafde worden vaak als regelrechte oorlogsverklaringen door de verslaafde geïnterpreteerd en de druk om de tegenpartij de mond te snoeren loopt dan ook vaak hoog op. Ook eventuele kinderen worden vaak betrokken partij in een gezinssituatie waarin evenwicht en relatie verstoord worden door middelmisbruik. Irritaties allerhande kunnen aanleiding zijn voor ernstige vormen van geweld tegen kinderen.

Dikwijls wordt het geweld tegen partners en de kinderen een projectie van wat men zelf als kind heeft meegemaakt of ondergaan. Onmacht om de communicatie op een normale manier te voeren is vaak het sluitstuk van een trieste,verzopen verslaafde relatie met alleen maar verliezers.

 

Geweld nooit aanvaarden

bron : VAD (Vereniging Alcohol en Drugproblemen) - Zelfhulpboekje “Als je partner drinkt”

 

Als partner of kind van een verslaafde ben je niet verantwoordelijk voor de verslaving en het verslavingsgedrag dat deze laatste vertoont. Je bent al helemaal niet verantwoordelijk voor het eventueel verbaal of fysiek geweld dat tegen je gebruikt wordt zelfs al wordt die boodschap er haast ingeklopt !!!

 

Geweld overschrijdt de grenzen die duidelijk door partner en kinderen gesteld moeten worden. Die grens moet klaar en duidelijk gesteld zijn aan de middelafhankelijke partner !!!

Niet zelden lokt geweldpleging ook geweld uit en worden partners en of kinderen ook gewelddadig naar de verslaafde toe. De machteloosheid die zij ondervinden kan ook van woede in geweld tegen de betrokken verslaafde omslaan.

 

Dit is onmiskenbaar een grens die ook overschreden wordt en tegelijk het ultieme signaal dat ook door de niet verslaafde partner en/of kinderen dient te worden herkend en erkend. Het toont tevens aan dat inschakelen van persoonlijke (professionele) hulp en zelfzorg, voor alle betrokkenen, meer dan nodig is geworden.

 

Indien verslaving en daaruit voortvloeiend geweld zich aandient  moet men duidelijk zijn grenzen reeds gesteld hebben en voorbereid zijn op het uitvoeren van de nodige maatregelen zoals :

  • Inschakelen professionele hulp
  • Preventief telefoonnummers opslaan van hulpverleners, buren, vrienden familie en deze op makkelijk bereikbare plaatsen bewaren. (Dus niet alleen in de gsm want die kan intussen reeds stukgeslagen zijn !!!)
  • De kinderen preventief inlichten dat ze ingeval van geweld zich uit de voeten moeten maken en hen wijzen waar ze terecht kunnen (vb. buren of verwanten)
  • Een veilige bewaarplaats voor belangrijke documenten en/of minstens  copy ervan opslaan.
  • Voor jezelf en je kinderen een veilig nood onderkomen voorbereiden (vluchthuis, familie)
  • Een noodtas klaarmaken met minstens de noodzakelijke spullen om ergens anders te overnachten
  • ALTIJD een medisch attest vragen aan arts die de verwondingen vaststelt.
  • Klacht indiening bij politie en opmaak PV vragen mogelijks gestaafd met medisch attest.

 

Hulp inroepen voor jezelf en eventuele kinderen

Samenleven met een middelmisbruikende verslaafde partner is om vele redenen niet eenvoudig. Het bezorgt je veel stress, teleurstelling als beloften weer niet nagekomen blijken, het kan woede en verwensingen uitlokken.

Je kan jezelf overladen met zelfverwijten die nergens opslaan, je kan je schuldig voelen, verdrietig en angstig.
Twijfels aan jezelf en aan alles en nog wat kunnen de kop opsteken.

Spreek ik erover met de kinderen? En op welke manier ?
Je wil hun vader ook niet in een te slecht daglicht stellen …


De gedragsverschillen tussen drinken en niet drinken van je partner kan je in verwarring brengen. “ Nuchter o zo lief… Dronken onherkenbaar en een agressief beest,” Zo kan je jezelf voorhouden om onder alle omstandigheden kalm te blijven maar uiteindelijk lukt ook dat je niet meer… Je weet gewoon niet meer hoe je de zaken moet aanpakken en ziet het niet meer zitten…

Je mag voor jezelf erkennen dat het niet meer gaat en dat je het alleen niet meer aankan, kortom dat je aan het einde van je krachten bent.

Hulp zoeken, Hulp inroepen is geen schande en nog minder het bewijs van een (ingebeelde) zwakheid…!

 

Anderen uit je omgeving kennen je veeleer als iemand die veel aankan maar zien daardoor niet altijd tijdig het moment dat het je te veel wordt… En misschien zie je het zelf ook niet altijd en tijdig… Je kan je ook erg alleen voelen omdat je er niet van houd de vuile was buiten te hangen en er dus niemand is die beseft hoe hard je wel niet moet knokken…

 

Daarom is het belangrijk dat

  • je jezelf toestaat te denken wat je denkt…
  • je beseft dat niemand perfect is … ook jij niet … en dat je niet alles kan oplossen
  • je de fout(en) niet bij jezelf blijft leggen
  • je “stress” zoveel als mogelijk buiten houd.
  • Overloopt waar je nog wel toe in staat bent zonder jezelf te overbelasten…

 

Het is dagdagelijks niet altijd mogelijk om bovenstaande tips in de praktijk te brengen.
Soms is het eenvoudig besef dat, ondanks al je doorzettingsvermogen, het niet meer gaat al heeeeel veel…

Om het hoofd voor jezelf boven water te kunnen houden is het van belang en soms noodzakelijk om een zekere aftand tussen jezelf en je partner toe te laten en op te bouwen…Dit impliceert geen onverschilligheid tegenover je partner maar het geeft je wel de kans om je zelf te verzorgen… Pas daarna kan je eventueel terug energie aanboren om je partner te steunen.

 

Zelfzorg voor partners en kinderen

Spreek ik erover met de kinderen? En op welke manier ?
Je wil hun vader ook niet in een te slecht daglicht stellen …

 

Maak aan kinderen duidelijk dat ook zij niet verantwoordelijk zijn…noch voor de verslaving van de ouder, noch voor de problemen die dat de verslaving met zich meebrengt. Maak je kinderen duidelijk dat je rekening houd met hun gevoelens en dat de (toenemende) verslaving van de ouder niet afhankelijk is van hun gedrag.

 

  • Vertel aan kinderen op een duidelijke en begrijpbare manier wat er gebeurt.
  • Luister naar wat je kind zelf vertelt en aangeeft.
  • Laat het kind nog kind zijn en geen zorgverstrekker.
  • Bewaar zo veel mogelijk de normale gang van zake in huis (eetgewoonten en uren, feestmomenten,…)
  • Laat je kind deelnemen aan activiteiten waar het zin in heeft zoals jeugdbeweging, schoolactiviteiten, sportclub,
  • Haal info in huis op maat van kinderen
  • Als je kind iemand anders in vertrouwen neemt geef het dan ook daartoe de ruimte
  • Zorg voor  (en bespreek vooraf)  de veiligheid van je kinderen
  • Zorg voor (vooraf besproken) rustmomenten voor het kind, …op tijd en stond is logeren bij vriendjes of familie…
  • Zoek info over mogelijke steun die je kind nodig zou kunnen hebben…
  • Het allerbelangrijkste… ZORG OP TIJD EN REGELMATIG VOOR EEN KNUFFEL en EEN KNIPOOG…

 

Soms is het moeilijk om voor jezelf te erkennen dat je eigen grens bereikt is of dat je het allemaal alleen niet oplossen kan…
Soms kan jij je schuldig of egoïstisch voelen voor de tijd die je voor jezelf incalculeert…
Waar mensen een oude volksspreuk indachtig “ …in stilte alles voor elkander doet…” is het voor die mensen niet eenvoudig tijd voor zichzelf te nemen. “Zorgen Voor” … en “Zorgen Door” je partner mogen niet ten koste van de eigen gezondheid gaan.


Ieder heeft zijn eigen natuurlijke grenzen, als je erover gaat wreekt zich dat vroeg of laat. Lichamelijke klachten en uiterlijke tekenen zoals hoofdpijn, rugklachten, enz kunnen signalen zijn die aangeven dat je meer dan ooit toe bent aan zelfzorg. Indien eerdere pogingen tot zelfzorg niet het verhoopte succes hebben teweeggebracht blijf dan toch verder proberen en probeer eens één van onderstaande en ogenschijnlijk (eenvoudige…) tips

 

Zorgtips:
Lichaam

  • Basisbehoeften : gezonde voeding en voldoende slaap
  • Goeie lichamelijke verzorging
  • Rust zoeken in de natuur…
  • Sporten (dans, zwemmen, wandelen, lopen…)  en dat zo mogelijks in groepsverband
  • Relaxatie: ademhalingsoefeningen, massage, yoga…
  • Medische zorg: indien nodig niet langer uitstellen

Gemoed

  • Dagboek bijhouden en herlezen
  • Helpende gedachten opschrijven
  • Tijd en ruimte voor jezelf (waarom niet een eigen kamer) hobby starten of weer hervatten
  • Vakantie: indien mogelijk
  • Lezen, film, muziek ….
  • Persoonlijke coach overwegen (therapeut)
  • Visualisatie van aangename en prettige situaties voor de geest halen
  • Eventueel in een zelfzorg systeem stappen en actief deelnemen
  • …

Sociaal leven

  • verwaarloosde vriendschappen nieuw leven inblazen
  • aangename contacten met anderen onderhouden
  • groepsactiviteiten deelnemen
  • werken als afleiding en de kans op persoonlijke contacten verhogen

 

 

met dank aan
“Vereniging Alcohol en Drugproblemen”
VAD